Códigos de barras de la vida en peces y zooplancton de México

Occurrence
Latest version published by Comisión nacional para el conocimiento y uso de la biodiversidad on May 8, 2026 Comisión nacional para el conocimiento y uso de la biodiversidad

Download the latest version of this resource data as a Darwin Core Archive (DwC-A) or the resource metadata as EML or RTF:

Data as a DwC-A file download 1,206 records in Spanish (159 KB) - Update frequency: not planned
Metadata as an EML file download in Spanish (109 KB)
Metadata as an RTF file download in Spanish (32 KB)

Description

Recientemente Hebert et al. (2003), propuso que un fragmento de un gen estandarizado, constituido por aproximadamente 640 pares de bases del DNA mitocondrial, y codifica para la citocromo C oxidasa de la cadena respiratoria, es distinto y único en cada especie animal de nuestro planeta (llamado COI o más coloquialmente códigos de barras, barcodes en inglés), por lo que puede utilizarse como un marcador universal para el reconocimiento de las especies. A partir de esta propuesta se ensambló el proyecto iBOL (International Barcode Of Life, por sus siglas en inglés), el cual es una excelente oportunidad para apresurar el entendimiento de la biodiversidad a nivel mundial. Considerando el acelerado deterioro de los ecosistemas y la cantidad de especies que se encuentran en peligro de extinción, la necesidad de conocer a las especies y su descripción representa una tarea prioritaria, antes de que desaparezcan. Además, la posibilidad de conocer estas especies facilita la labor de conservación y puede permitir que se desarrollen instrumentos valiosos de decisión entre el público en general, administradores de la gestión ambiental y agencias gubernamentales, cuyas responsabilidades involucran el monitoreo de plagas, especies invasivas, seguridad alimentaria y otros aspectos relacionados. En el caso de México, surge MEXBOL, el cual a su vez se integra dentro de la iniciativa internacional (iBOL) a la que se han amalgamado la Comunidad Europea, Estados Unidos, Canadá, China, Australia y muchos otros países. La participación de México es vital, debido a su megabiodiversidad, su desarrollo en taxonomía y sistemática, y por la importancia de poder realizar una caracterización más específica de la biodiversidad que en nuestro país existe. Como parte de este proyecto, ya se tiene en funcionamiento la campaña para realizar los códigos de barras de los peces del mundo (FISH BOL, www.fishbol.org), en el cual Martha Valdez, Lourdes Vásquez ya se encuentran involucradas. De hecho Martha Valdez es Vice-chair para Centroamérica de esta campaña.Los grupos participantes deberán de recibir la tercera parte del apoyo financiero (50 millones USD en los 5 años del proyecto) para actividades de colecta y curatoriales de los ejemplares de respaldo, que se generarán en la ejecución del proyecto. Este proyecto es entonces para México una oportunidad de dar un paso importante en la complementación de sus inventarios bióticos, además de proporcionar un valor agregado a las colecciones biológicas que actualmente se tienen, al generar los códigos de barras de las especies que en ellas se encuentran. Este proyecto identificará las colecciones científicas más importantes y activas de México para reforzar su acervo y condiciones de mantenimiento.Afortunadamente, en el caso de México, Manuel Elías Gutiérrez y Martha Valdez Moreno se integraron en el proyecto iBOL desde su concepción inicial en el año 2005, y ya cuentan con avances, pues se han realizado las secuencias de unos 2000 ejemplares de peces (incluyendo etapas larvales y adultos) y 500 de microinvertabrados, lo cual representa 170 especies de peces y 100 del zooplancton en diversos sistemas acuáticos a lo largo y ancho del país. De hecho, ya realizaron la primera descripción de una nueva especie de cladócero, con base a nuevos estándares que incluyen la secuencia del CO1 y una descripción morfológica detallada (Elías-Gutiérrez & Valdez-Moreno 2008).Este proyecto se enmarca en el contexto de la iniciativa mexicana para los códigos de barras.Reino: 1 Filo: 4 Clase: 9 Orden: 25 Familia: 64 Género: 109 Subgénero: 5 Especie: 164 Epitetoinfraespecifico: 9

Data Records

The data in this occurrence resource has been published as a Darwin Core Archive (DwC-A), which is a standardized format for sharing biodiversity data as a set of one or more data tables. The core data table contains 1,206 records.

This IPT archives the data and thus serves as the data repository. The data and resource metadata are available for download in the downloads section. The versions table lists other versions of the resource that have been made publicly available and allows tracking changes made to the resource over time.

Versions

The table below shows only published versions of the resource that are publicly accessible.

Rights

Researchers should respect the following rights statement:

The publisher and rights holder of this work is Comisión nacional para el conocimiento y uso de la biodiversidad. This work is licensed under a Creative Commons Attribution (CC-BY 4.0) License.

GBIF Registration

This resource has been registered with GBIF, and assigned the following GBIF UUID: 0b81b94a-9761-46e5-a483-df6fcb840cc5.  Comisión nacional para el conocimiento y uso de la biodiversidad publishes this resource, and is itself registered in GBIF as a data publisher endorsed by Biodiversity Information System of Mexico.

Keywords

Occurrence; Invertebrados; Peces; Occurrence

External data

The resource data is also available in other formats

SNIB-HE009-CSV.zip http://www.snib.mx/proyectos/HE009/SNIB-HE009-CSV.zip UTF-8 CSV
SNIB-HE009-BD.zip http://www.snib.mx/proyectos/HE009/SNIB-HE009-BD.zip UTF-8 MDB MicrosoftAccess2007

Contacts

Manuel Elías Gutiérrez
  • Originator
  • Responsable
El Colegio de la Frontera SurUnidad ChetumalDepartamento de Sistemática y Ecología AcuáticaGrupo Zooplancton y Oceanografía
77014 Othón Blanco, Chetumal
Quintana Roo
MX
  • 01 983 835 0440 ext. 4313
CONABIO Comisión nacional para el conocimiento y uso de la biodiversidad
  • Metadata Provider
  • Dirección General de Sistemas
Comisión Nacional para el Conocimiento y Uso de la Biodiversidad
  • Liga Periférico-Insurgentes Sur No. 4903, Col. Parques del Pedregal
14010 MÉXICO
Tlalpan
MX
  • 50045000
Patricia Ramos Rivera
  • Point Of Contact
  • Directora General de Sistemas
Comisión Nacional para el Conocimiento y Uso de la Biodiversidad
  • Liga Periférico-Insurgentes Sur No. 4903, Col. Parques del Pedregal
14010 México
Tlalpan
MX
  • 50045000

Geographic Coverage

País: ESTADOS UNIDOS DE AMERICA (NEW MEXICO, TEXAS) País: MEXICO (AGUASCALIENTES, BAJA CALIFORNIA SUR, CAMPECHE, CHIAPAS, CIUDAD DE MEXICO, DISTRITO FEDERAL, DURANGO, MEXICO, MICHOACAN DE OCAMPO, MORELOS, PUEBLA, QUINTANA ROO, SAN LUIS POTOSI, TABASCO, VERACRUZ DE IGNACIO DE LA LLAVE, ZACATECAS)

Bounding Coordinates South West [16.095, -110.19], North East [32.296, -86.726]

Taxonomic Coverage

Reino: Animalia Filo: Arthropoda, Chordata, Rotifera, Mollusca Clase: Branchiopoda, Maxillopoda, Actinopteri, Malacostraca, Eurotatoria, Ostracoda, Collembola, Elasmobranchii, Bivalvia Orden: Diplostraca, Cyclopoida, Calanoida, Blenniiformes, Perciformes, Gobiiformes, Decapoda, Labriformes, Acanthuriformes, Beryciformes, Tetraodontiformes, Ploima, Podocopida, Flosculariacea, Amphipoda, Carcharhiniformes, Lamniformes, Siluriformes, Carangiformes, Salmoniformes, Scombriformes, Myliobatiformes, Stomatopoda, Cichliformes, Euphausiacea Familia: Daphniidae, Diaptomidae, Tripterygiidae, Scorpaenidae, Gobiidae, Apogonidae, Labridae, Labrisomidae, Haemulidae, Pomacentridae, Holocentridae, Palaemonidae, Monacanthidae, Lecanidae, Ilyocryptidae, Cyclopidae, Trichotriidae, Chydoridae, Moinidae, Sididae, Cyprididae, Macrothricidae, Brachionidae, Euchlanidae, Testudinellidae, Bosminidae, Mytilinidae, Trichocercidae, Lepadellidae, Epinephelidae, Carcharhinidae, Lamnidae, Ariidae, Latilidae, Paralichthyidae, Salmonidae, Carangidae, Sciaenidae, Triakidae, Scombridae, Galeocerdonidae, Sphyrnidae, Dasyatidae, Gastropodidae, Trochosphaeridae, Bothidae, Liopropomatidae, Grammatidae, Gonodactylidae, Asplanchnidae, Sparidae, Sphyraenidae, Pangasiidae, Pomacanthidae, Balistidae, Pseudosquillidae, Thoridae, Notommatidae, Dicranophoridae, Cichlidae, Alpheidae, Euphausiidae, Limnadiidae, Candonidae

Kingdom Animalia
Phylum Arthropoda, Chordata, Rotifera, Mollusca
Class Branchiopoda, Maxillopoda, Actinopteri, Malacostraca, Eurotatoria, Ostracoda, Collembola, Elasmobranchii, Bivalvia
Order Diplostraca, Cyclopoida, Calanoida, Blenniiformes, Perciformes, Gobiiformes, Decapoda, Labriformes, Acanthuriformes, Beryciformes, Tetraodontiformes, Ploima, Podocopida, Flosculariacea, Amphipoda, Carcharhiniformes, Lamniformes, Siluriformes, Carangiformes, Salmoniformes, Scombriformes, Myliobatiformes, Stomatopoda, Cichliformes, Euphausiacea
Family Daphniidae, Diaptomidae, Tripterygiidae, Scorpaenidae, Gobiidae, Apogonidae, Labridae, Labrisomidae, Haemulidae, Pomacentridae, Holocentridae, Palaemonidae, Monacanthidae, Lecanidae, Ilyocryptidae, Cyclopidae, Trichotriidae, Chydoridae, Moinidae, Sididae, Cyprididae, Macrothricidae, Brachionidae, Euchlanidae, Testudinellidae, Bosminidae, Mytilinidae, Trichocercidae, Lepadellidae, Epinephelidae, Carcharhinidae, Lamnidae, Ariidae, Latilidae, Paralichthyidae, Salmonidae, Carangidae, Sciaenidae (berrugatas, corvinas), Triakidae, Scombridae, Galeocerdonidae, Sphyrnidae, Dasyatidae, Gastropodidae, Trochosphaeridae, Bothidae, Liopropomatidae, Grammatidae, Gonodactylidae, Asplanchnidae, Sparidae, Sphyraenidae, Pangasiidae, Pomacanthidae, Balistidae, Pseudosquillidae, Thoridae, Notommatidae, Dicranophoridae, Cichlidae, Alpheidae, Euphausiidae, Limnadiidae, Candonidae
Genus Daphnia, Leptodiaptomus, Enneanectes, Pterois, Lythrypnus, Apogon, Halichoeres, Thalassoma, Coryphopterus, Starksia, Haemulon, Stegastes, Sargocentron, Monacanthus, Malacoctenus, Lecane, Ilyocryptus, Simocephalus, Mesocyclops, Macrochaetus, Ceriodaphnia, Oxyurella, Moina, Leydigiopsis, Cypridopsis, Moinodaphnia, Macrothrix, Plationus, Beauchampiella, Testudinella, Chydorus, Cyprinotus, Latonopsis, Alona, Ephemeroporus, Alonella, Acanthocyclops, Bosmina, Mastigodiaptomus, Diaphanosoma, Brachionus, Keratella, Sparisoma, Priolepis, Tripleuchlanis, Platyias, Mytilina, Trichocerca, Trichotria, Lepadella, Mycteroperca, Carcharhinus, Isurus, Bagre, Lopholatilus, Paralichthys, Salmo, Seriola, Selene, Mustelus, Scomberomorus, Galeocerdo, Sphyrna, Dasyatis, Caulolatilus, Epinephelus, Arctodiaptomus, Kellicottia, Ascomorpha, Dipleuchlanis, Graptoleberis, Tropocyclops, Pleuroxus, Macrocyclops, Filinia, Bothus, Liopropoma, Cephalopholis, Gramma, Scarus, Heterocypris, Asplanchna, Thermocyclops, Pagrus, Sphyraena, Lachnolaimus, Astrapogon, Pangasianodon, Pomacanthus, Balistes, Pangasius, Pseudosquilla, Abudefduf, Eubosmina, Scapholeberis, Thor, Cephalodella, Sarsilatona, Euchlanis, Dunhevedia, Kurzia, Dicranophorus, Oreochromis, Synalpheus, Euphausia, Eulimnadia, Cypria, Cypretta, Cynoscion
Subgenus Daphnia, Lepadella, Arctodiaptomus, Bosmina, Ctenodaphnia
Species Daphnia (Daphnia) laevis, Leptodiaptomus cuauhtemoci, Enneanectes altivelis (tres aletas barreado, tres aletas de barras), Pterois volitans (pez león rojo), Enneanectes boehlkei (tres aletas rugoso), Apogon maculatus (cardenal manchado), Halichoeres garnoti (doncella cabeciamarilla), Thalassoma bifasciatum (cara de cotorra), Coryphopterus eidolon (gobio pálido), Haemulon flavolineatum (ronco condenado), Stegastes partitus (jaqueta bicolor), Coryphopterus tortugae (gobio arenero), Sargocentron coruscum (carajuelo de arrecife, soldado de arrecife), Coryphopterus venezuelae (gobio venezolano), Apogon townsendi (cardenal cincho), Monacanthus tuckeri (lija reticulada), Malacoctenus triangulatus (trambollo de montura, trambollo ensillado), Lecane hastata (rotífero), Ilyocryptus spinifer, Mesocyclops pehpeiensis, Macrochaetus collinsii (rotífero), Ceriodaphnia rigaudi, Oxyurella longicaudis, Moina micrura, Leydigiopsis brevirostris, Cypridopsis vidua, Moinodaphnia macleayi, Macrothrix elegans, Beauchampiella eudactylota (rotífero), Testudinella patina (rotífero), Ilyocryptus agilis, Latonopsis australis, Lecane spinulifera (rotífero), Alona pectinata, Alona affinis, Ephemeroporus hybridus, Alonella excisa, Acanthocyclops americanus, Daphnia (Daphnia) ambigua, Bosmina huaronensis, Ceriodaphnia reticulata, Mastigodiaptomus albuquerquensis, Daphnia (Daphnia) cheraphila, Mastigodiaptomus montezumae, Diaphanosoma heberti, Leptodiaptomus novamexicanus, Leptodiaptomus siciloides, Daphnia (Daphnia) pulex, Brachionus havanaensis (rotífero), Simocephalus serrulatus, Macrothrix spinosa, Keratella americana (rotífero), Apogon lachneri (cardenal estrella blanca), Coryphopterus thrix (gobio listado), Sparisoma viride (loro brilloso), Priolepis hipoliti (gobio oxidado), Apogon mosavi (cardenal mejilla aserada), Tripleuchlanis plicata (rotífero), Platyias quadricornis (rotífero), Trichocerca stylata (rotífero), Trichotria tetractis (rotífero), Lepadella (Lepadella) patella (rotífero), Trichocerca longiseta (rotífero), Lecane bulla (rotífero), Mycteroperca microlepis (abadejo), Carcharhinus falciformis (tiburón piloto, tiburón prieto, tiburón tabasqueño), Isurus oxyrinchus (mako, tiburón alecrín, tiburón mako), Bagre marinus (bagre bandera, bagre cacumo, bagre marino, chihuil, cuatete), Lopholatilus chamaeleonticeps (conejo amarillo), Paralichthys lethostigma (lenguado limpio), Salmo salar, Seriola dumerili (medregal coronado), Selene vomer (jorobado de penacho, jorobado penacho), Mustelus sinusmexicanus (cazón del Golfo), Scomberomorus cavalla (carito), Carcharhinus brevipinna (picudo, punta de lápiz, tiburón aleta negra, tiburón curro, tiburón picudo, tiburón punta de lápiz), Galeocerdo cuvier (tiburón tigre, tintorera), Carcharhinus limbatus (jaquetón, tiburón puntas negras, tiburón volador), Sphyrna tiburo (cabeza de pala cornuda, cornuda cabeza de pala), Dasyatis americana (raya balá, raya látigo blanca), Caulolatilus cyanops (domingo), Epinephelus morio (cherna americana, mero rojo), Paralichthys albigutta (lenguado panzablanca), Arctodiaptomus (Arctodiaptomus) dorsalis, Diaphanosoma spinulosum, Kellicottia bostoniensis (rotífero), Ascomorpha ovalis (rotífero), Lecane luna (rotífero), Lecane crepida (rotífero), Lecane lunaris (rotífero), Lecane quadridentata (rotífero), Lecane rhenana (rotífero), Lecane leontina (rotífero), Lecane cornuta (rotífero), Dipleuchlanis propatula (rotífero), Alona setulosa, Graptoleberis testudinaria, Keratella cochlearis (rotífero), Macrocyclops albidus, Keratella morenoi (rotífero), Bothus lunatus (lenguado lunado), Sparisoma aurofrenatum (loro manchado), Liopropoma rubre (cabrilla menta), Cephalopholis cruentata (cherna enjambre), Gramma loreto (loreto), Scarus taeniopterus (loro alargado, loro princesa), Plationus patulus (rotífero), Ceriodaphnia laticaudata, Brachionus bidentatus (rotífero), Asplanchna sieboldii (rotífero), Brachionus calyciflorus (rotífero), Bosmina (Bosmina) liederi, Ceriodaphnia dubia, Chydorus brevilabris, Thermocyclops inversus, Daphnia (Ctenodaphnia) magna, Lecane papuana (rotífero), Alona glabra, Pagrus pagrus (sargo rojo), Sphyraena barracuda (barracuda), Lachnolaimus maximus (boquinete), Scarus iseri (loro listado), Astrapogon puncticulatus (cardenal punteado), Lecane hamata (rotífero), Lecane grandis (rotífero), Pangasianodon hypophthalmus, Pomacanthus arcuatus (gallineta café), Balistes vetula (cochino), Pangasius hypophthalmus, Asplanchna silvestrii (rotífero), Diaphanosoma brevireme, Brachionus josefinae (rotífero), Brachionus araceliae, Starksia ocellata (trambollito tablero), Coryphopterus hyalinus (gobio cristal), Abudefduf saxatilis (petaca rayada), Simocephalus exspinosus, Eubosmina tubicen, Leptodiaptomus sicilis, Brachionus angularis (rotífero), Ceriodaphnia acanthina, Keratella tropica (rotífero), Moina macrocopa, Cephalodella gibba (rotífero), Brachionus falcatus (rotífero), Sarsilatona serricauda, Lecane closterocerca (rotífero), Euchlanis dilatata (rotífero), Lecane monostyla (rotífero), Brachionus caudatus (rotífero), Dunhevedia crassa, Kurzia media, Trichocerca capucina (rotífero), Oreochromis mossambicus (mojarra de Mozambique, tilapia mosambica), Euphausia americana, Eulimnadia belki, Brachionus variabilis (rotífero), Cypretta campechensis, Cynoscion nebulosus (corvina pinta), Mastigodiaptomus patzcuarensis, Lecane curvicornis (rotífero), Lepadella (Lepadella) ovalis (rotífero), Brachionus urceolaris (rotífero), Simocephalus mixtus
Infraspecificname Lecane ludwigii ohioensis, Plationus patulus macracanthus (rotífero), Brachionus angularis pseudodolabratus, Mytilina ventralis macracantha (rotífero), Mytilina ventralis brevispina (rotífero), Testudinella patina intermedia (rotífero), Brachionus quadridentatus brevispinus (rotífero), Brachionus quadridentatus cluniorbicularis (rotífero), Scapholeberis armata freyi

Temporal Coverage

Start Date / End Date 2002-06-07 / 2012-07-31

Project Data

Recientemente Hebert et al. (2003), propuso que un fragmento de un gen estandarizado, constituido por aproximadamente 640 pares de bases del DNA mitocondrial, y codifica para la citocromo C oxidasa de la cadena respiratoria, es distinto y único en cada especie animal de nuestro planeta (llamado COI o más coloquialmente códigos de barras, barcodes en inglés), por lo que puede utilizarse como un marcador universal para el reconocimiento de las especies. A partir de esta propuesta se ensambló el proyecto iBOL (International Barcode Of Life, por sus siglas en inglés), el cual es una excelente oportunidad para apresurar el entendimiento de la biodiversidad a nivel mundial. Considerando el acelerado deterioro de los ecosistemas y la cantidad de especies que se encuentran en peligro de extinción, la necesidad de conocer a las especies y su descripción representa una tarea prioritaria, antes de que desaparezcan. Además, la posibilidad de conocer estas especies facilita la labor de conservación y puede permitir que se desarrollen instrumentos valiosos de decisión entre el público en general, administradores de la gestión ambiental y agencias gubernamentales, cuyas responsabilidades involucran el monitoreo de plagas, especies invasivas, seguridad alimentaria y otros aspectos relacionados. En el caso de México, surge MEXBOL, el cual a su vez se integra dentro de la iniciativa internacional (iBOL) a la que se han amalgamado la Comunidad Europea, Estados Unidos, Canadá, China, Australia y muchos otros países. La participación de México es vital, debido a su megabiodiversidad, su desarrollo en taxonomía y sistemática, y por la importancia de poder realizar una caracterización más específica de la biodiversidad que en nuestro país existe. Como parte de este proyecto, ya se tiene en funcionamiento la campaña para realizar los códigos de barras de los peces del mundo (FISH BOL, www.fishbol.org), en el cual Martha Valdez, Lourdes Vásquez ya se encuentran involucradas. De hecho Martha Valdez es Vice-chair para Centroamérica de esta campaña.Los grupos participantes deberán de recibir la tercera parte del apoyo financiero (50 millones USD en los 5 años del proyecto) para actividades de colecta y curatoriales de los ejemplares de respaldo, que se generarán en la ejecución del proyecto. Este proyecto es entonces para México una oportunidad de dar un paso importante en la complementación de sus inventarios bióticos, además de proporcionar un valor agregado a las colecciones biológicas que actualmente se tienen, al generar los códigos de barras de las especies que en ellas se encuentran. Este proyecto identificará las colecciones científicas más importantes y activas de México para reforzar su acervo y condiciones de mantenimiento.Afortunadamente, en el caso de México, Manuel Elías Gutiérrez y Martha Valdez Moreno se integraron en el proyecto iBOL desde su concepción inicial en el año 2005, y ya cuentan con avances, pues se han realizado las secuencias de unos 2000 ejemplares de peces (incluyendo etapas larvales y adultos) y 500 de microinvertabrados, lo cual representa 170 especies de peces y 100 del zooplancton en diversos sistemas acuáticos a lo largo y ancho del país. De hecho, ya realizaron la primera descripción de una nueva especie de cladócero, con base a nuevos estándares que incluyen la secuencia del CO1 y una descripción morfológica detallada (Elías-Gutiérrez & Valdez-Moreno 2008).Este proyecto se enmarca en el contexto de la iniciativa mexicana para los códigos de barras.

Title Códigos de barras de la vida en peces y zooplancton de México
Identifier SNIB-HE009-HE0091311F-ND
Funding Comisión Nacional para el Conocimiento y Uso de la Biodiversidad (CONABIO)
Study Area Description Invertebrados Peces almejas, babosas, calamares, caracoles, conchas, ostiones, pulpos camarones, cangrejos, cochinillas, langostas, percebes cartilaginosos: tiburones, quimeras, rayas, mantarrayas colémbolos crustáceos branquiópodos (camarones; cangrejos) óseos como anchoas, anguilas, arenques, atunes, bacalaos, bagres, caballitos de mar, carpas, lenguados, merluzas, meros, mojarras, morenas, percas, peces globo, pejelagartos, pirañas, plecos, rémoras, sardinas, salmones, truchas rotíferos

The personnel involved in the project:

Manuel Elías Gutiérrez
  • Content Provider

Collection Data

Collection Name Colección de Peces;ECO-CH-P;El Colegio de la Frontera Sur, Unidad Chetumal;ECOSUR
Collection Identifier SNIB-HE009-HE0091311F-ND
Parent Collection Identifier NO APLICA
Collection Name Colección de Zooplancton;ECO-CH-Z;El Colegio de la Frontera Sur, Unidad Chetumal;ECOSUR
Collection Identifier SNIB-HE009-HE0091311F-ND
Parent Collection Identifier NO APLICA
Curatorial Units Between 1 and 5 Ejemplar

Additional Metadata

Alternative Identifiers 0b81b94a-9761-46e5-a483-df6fcb840cc5
https://www.snib.mx/iptconabio/resource?r=SNIB-HE009